Tor des Geants 2026: Zhao Jiaju và mô hình ngủ gần bằng không trong 65 giờ 55 phút

Điểm kiểm soát ở km 203 là nơi cuộc đua đổi chủ. Zhao Jiaju ngồi xuống, ăn một bát mì, và trong 50 phút dừng ở trạm đó anh chỉ thực sự nhắm mắt khoảng 20 phút. Khi đứng dậy, anh để Jonathan Schindler vượt qua.

Suốt mười một giờ sau đó, hai người đàn ông di chuyển qua các thung lũng Alpine với khoảng cách luôn dưới mười phút. Đến km 280, Schindler bắt đầu chậm lại ở những đoạn dốc xuống — nơi đùi trước đã mất phản xạ giữ thăng bằng. Zhao không tăng tốc. Anh chỉ giữ nguyên nhịp. Và thế là đủ.

Đồng hồ dừng ở 65 giờ 55 phút 22 giây. Khoảng 24.000 mét leo dốc tích lũy. Tổng thời gian ngủ trong suốt quãng đường đó: khoảng một giờ.

Bối cảnh

Tor des Geants là một vòng cung núi cao ở Valle d'Aosta, dài 336,1 km, hạn chót 150 giờ. Từ năm 2026, khi giải ra đời, mọi nhà vô địch đều đến từ châu Âu. Bảng thành tích được xây bằng đá, tuyết và những cơn bão đổ xuống sườn núi lúc nửa đêm. Người ta không chạy đường này bằng tốc độ. Người ta đi bộ leo, chạy xuống, và quản lý cơ thể như quản lý một nguồn vốn đang cạn dần.

Năm 2026, kỷ lục cũ thuộc về Victor, người Pháp. Năm đó Zhao rời cuộc đua ở km 203 — đúng điểm kiểm soát mà lần này anh dừng lâu nhất. Cú vấp và cú trả nợ nằm trên cùng một tọa độ.

Trước Tor, Zhao từng bốn lần vô địch Chongli 168 và giữ điểm ITRA cao nhất châu Á khi mới 26 tuổi. Anh sinh năm 2026, năm nay 31. Năm 2026, anh làm nghề giao hàng ở Hàng Châu.

Tôi đã theo dõi các cuộc đua sức bền theo cách riêng của mình từ sau mùa K League 2026, khi tôi dành một năm để chia 38 trận đấu thành các ô không gian và đo khoảng trống giữa các tuyến. Báo cáo dài 47 trang của tôi bị ban huấn luyện đọc đúng một trang tóm tắt. Đêm đó tôi ngồi lại và thu tất cả thành năm ô hình học. Từ đó, mọi phân tích của tôi bắt đầu bằng một sơ đồ, không phải bằng một nhận định.

Cấu trúc của một cuộc đua

Việc đầu tiên tôi làm với Tor des Geants là chia đường đua thành các ô. Không chia theo km, mà chia theo độ cao leo. Ba trăm ba mươi sáu km với 24.000 mét leo lên nghĩa là trung bình 71 mét leo cho mỗi km — gấp khoảng sáu lần một chặng đua đường trường thông thường. Khi bạn cộng dồn độ dốc lên trục tung và thời gian lên trục hoành, bức tranh hiện ra rõ ràng: Zhao không thắng ở đoạn nào cả. Anh thắng ở phần đuôi của biểu đồ.

Đường đua này có một đặc điểm hình học mà tôi luôn chú ý: nó không cho phép nghỉ. Hạn chót 150 giờ được tính cho toàn bộ hành trình, và không tồn tại quy định bắt buộc ngủ. Điều đó biến trạm kiểm soát thành nơi tái phân bổ năng lượng chứ không phải nơi nghỉ. Mỗi trạm là một quyết định: ăn bao nhiêu, ngủ bao nhiêu, mất bao nhiêu phút.

Zhao trả lời câu hỏi đó bằng một giao thức lặp lại: mười phút ngồi nhắm mắt ở mỗi trạm. Không ngủ sâu, không ngủ đủ, chỉ đủ để hệ thần kinh trung ương không sụp. Cộng lại, anh ngủ khoảng một giờ trong 65 giờ 55 phút di chuyển. Đó là mức dưới hai phần trăm tổng thời gian thi đấu.

Mô hình gần như không ngủ

Đây là điểm khác biệt lớn nhất so với trường phái ultra cổ điển. Học thuyết truyền thống nói hãy gửi tiết kiệm giấc ngủ — ngủ sớm, ngủ đủ, để dành sức cho đêm thứ hai. Zhao đi ngược lại. Anh không gửi tiết kiệm. Anh chi tiêu tất cả.

Hiệu quả của mô hình nằm ở chỗ giấc ngủ trong ultra không thuần túy là vấn đề sức lực, mà là vấn đề điều khiển vận động. Khi bạn thiếu ngủ, hệ tiền đình và tiểu não suy giảm trước tiên. Bạn mất khả năng giữ thăng bằng trên đá dốc, và bạn chậm lại ở đúng những đoạn lẽ ra phải nhanh nhất: dốc xuống. Schindler chậm lại ở km 280. Nguyên nhân nằm ở mất kiểm soát thăng bằng, không nằm ở cơ đùi.

Zhao chấp nhận đánh đổi ngược: đi chậm hơn ở đoạn đầu, giữ nhịp ổn định, giữ phản xạ đến cuối. Đến khi đối thủ mất thăng bằng, anh không cần nhanh hơn. Anh chỉ cần chưa sụp.

Trong ngôn ngữ của tôi, đây là một hồ sơ âm — nửa sau nhanh hơn nửa đầu, nguyên nhân không nằm ở việc anh tăng tốc, mà ở chỗ phần còn lại của cuộc đua chậm lại ít hơn anh. Khoảng cách giữa hai người không được tạo ra ở đoạn leo. Nó được tạo ra ở đoạn xuống, vào lúc cả hai đã vượt qua mốc 60 giờ thức trắng.

Một chi tiết đáng lưu ý: anh giữ được vị trí dẫn đầu liên tục trong 35 giờ 42 phút đầu tiên, rồi mới để mất nó ở km 203. Việc để mất và lấy lại được lợi thế trên cùng một chặng đường cho thấy anh có dự trữ ở cuối cuộc đua nhiều hơn đối thủ. Đó là cấu trúc của một người phân bổ sai tốc độ nhưng phân bổ đúng giấc ngủ.

Góc nhìn ngược

Ngày tôi nhận ra dữ liệu không phán xét, nó chỉ phơi bày. Và dữ liệu ở đây phơi bày một điều mà truyền thông rất thích bỏ qua: mô hình ngủ gần bằng không không phải một chiến lược có thể lặp lại an toàn.

Trên sân không khán giả, tôi nghe thấy tiếng thở của hậu vệ và tiếng rạn của chiến thuật. Ở độ cao 2.000 mét, ban đêm, tiếng thở đó là tiếng của một hệ thống đang chạy ở rìa giới hạn. Điều tôi sợ nhất không phải sai số, mà là sai mô hình. Và mô hình đang được lan truyền ở đây rất dễ sai.

Câu chuyện "từ người giao hàng thành nhà vô địch thế giới" có sức lan tỏa cực lớn, nhưng nó che mất hai thứ.

Thứ nhất, không vận động viên nào tự mình hoàn thành 65 giờ trên núi cao mà không có đội hỗ trợ ở các trạm tiếp tế. Bài báo gốc không nhắc một cái tên nào — không huấn luyện viên, không crew, không bác sĩ. Sự im lặng đó không phải bằng chứng về sự anh hùng đơn độc. Nó là một lỗ hổng dữ liệu.

Thứ hai, chính Zhao tuyên bố từ giã các cự ly cực đoan từ 168 km trở lên ngay sau khi lập kỷ lục. Một người vừa phá kỷ lục thế giới thường không rời sân chơi. Khi họ rời, đó là một phát biểu dữ liệu: cơ thể họ biết giới hạn mà khán đài không thấy. Tôi không đọc đó là một lời chia tay lãng mạn. Tôi đọc đó là một phép kiểm tra an toàn.

Những gì cần kiểm chứng

Mọi số liệu tôi vừa nêu — 336,1 km, 24.000 mét leo, 65 giờ 55 phút 22 giây — đều chưa có nguồn sơ cấp xác nhận trong tài liệu tôi tiếp cận. Chúng cần được đối chiếu với kết quả chính thức của ban tổ chức và hồ sơ ITRA trước khi trở thành tham chiếu.

Một hệ thống chiến thuật chỉ sống được đến khi nó gặp một hệ thống lớn hơn. Ở đây, hệ thống lớn hơn là sinh lý học con người. Zhao đã thắng nó một lần, ở tuổi 31, trên một đường đua cụ thể. Câu hỏi tôi để lại cho mùa sau không phải là anh có phá kỷ lục lần nữa không. Mà là có ai khác dám lặp lại mô hình ngủ một giờ trong sáu mươi sáu giờ — và nếu có, họ có về đích an toàn không.