Cánh phải bỏ trống và cái giá bảy mươi triệu bảng

Cánh phải bỏ trống và cái giá bảy mươi triệu bảng

Theo tin tổng hợp từ báo chí Anh

Ở Anfield có một hành lang cỏ rộng chừng hai chục mét mà suốt mùa này không ai chịu nhận làm chủ. Mohamed Salah rời Liverpool theo dạng cầu thủ tự do khi hợp đồng còn một năm – chi tiết ấy nên được ghi bằng bút chì hơn là bút mực, bởi nó chỉ xuất hiện trong một bản tổng hợp của Goal.com, không kèm tuyên bố nào từ ban huấn luyện hay ban lãnh đạo câu lạc bộ. Nhưng khoảng trống thì có thật. Và một khoảng trống trên sân cỏ, khác với một khoảng trống trên trang báo, luôn đòi được lấp.

Trong kỳ chuyển nhượng vừa qua, Liverpool chi 123 triệu bảng để đưa về Bradley Barcola, ký tiếp Victor Munoz, và trong tay vẫn còn Cody Gakpo cùng tài năng trẻ Rio Ngumoha. Bốn cái tên ấy đều ưa cánh trái. Cánh phải của Liverpool vì thế không phải đang thiếu người, mà đang thiếu hẳn một vị trí. Một đội thiếu người thì xoay tua; một đội thiếu vị trí thì phải tái thiết, và hai công việc ấy không cùng một cái giá.

Đến đây thì cái tên Yankuba Minteh xuất hiện. Minteh khoác áo Brighton. Cậu đến đây từ Newcastle với giá 30 triệu bảng, và từ đó tới nay bảng thống kê ghi 10 bàn sau 73 lần ra sân, tức khoảng 0,14 bàn mỗi trận. Một hiệu suất không tương xứng với mức giá đang được nhắc tới: 70 triệu bảng. Brighton lần lượt từ chối lời đề nghị 50 triệu, rồi 60 triệu. Họ không cần bán, và họ biết điều đó.

Minteh là mẫu cầu thủ chạy cánh trực diện, thích đưa bóng vào vòng cấm. Sân cỏ là trang giấy, mỗi pha chạy là một câu thơ chưa hoàn thành – nhưng câu thơ ấy ở Brighton chưa được viết trọn. Cậu phẫu thuật cổ chân và chưa có phút nào trong mùa này. Vết sẹo không xấu, nó là bản đồ của những trận đấu đã qua; nhưng một vết sẹo ở cổ chân của một cầu thủ sống bằng tốc độ lại là dòng chữ phải đọc kỹ trước khi ký séc.

Brighton không bán cầu thủ, họ bán thời điểm. Caicedo, Cucurella, Mac Allister, João Pedro – danh sách ấy đủ dài để người ta hiểu rằng đây là một cỗ máy, không phải một lần may mắn. Chợ chuyển nhượng không bán cầu thủ, nó bán những giấc mơ đã đóng khung. Với Brighton, giấc mơ ấy có giá 70 triệu bảng, và họ có quyền chờ.

Trong khi đó, huấn luyện viên Fabian Hurzeler nói về học trò của mình bằng ba câu đáng chú ý: cậu ấy khoác màu áo và huy hiệu Brighton; bây giờ là chuyện cậu ấy cam kết; nếu cả đội thành công thì Yankuba sẽ lại được chú ý. Người ta không dùng ba câu ấy để giữ một cầu thủ. Người ta dùng chúng để dọn đường cho một cuộc chia tay.

Cựu tiền đạo Bobby Zamora thì thẳng thắn hơn: Minteh sẽ hợp với Liverpool; nhưng cái giá phải đúng với Brighton trước đã; và mọi chuyện phụ thuộc vào người đại diện cùng những người xung quanh cầu thủ. Cần nói rõ: phát biểu này được cung cấp qua một kênh có liên kết với nhà cái cá cược BetWright. Đó là ý kiến có vỏ bọc thương mại, không phải một diễn biến chuyển nhượng.

Điều đáng bàn nhất nằm ở chỗ khác. Minteh không phải bản sao của Salah, và bản tin không hề đối diện với sự thật ấy. Salah là người kết thúc từ cánh phải, với sản lượng bàn thắng thuộc nhóm 20 bàn mỗi mùa. Minteh là người chuyên chở và kiến tạo. Thay một mẫu cầu thủ bằng một mẫu cầu thủ khác nghĩa là thay đổi cơ chế ghi bàn của cả đội: bàn thắng phải được phân bổ lại cho trung phong và cho mũi khoan cánh trái, thay vì được hoàn trả nguyên vẹn. Đây là rủi ro thể thao lớn nhất, và nó bị che lấp bằng một câu ngắn gọn rằng cầu thủ này sẽ hợp với Liverpool.

Về mặt tài chính, phép tính rất rõ. Brighton mua 30 triệu bảng, nếu trả góp theo hợp đồng năm năm thì mỗi năm khoảng 6 triệu bảng; sau hai năm, giá trị sổ sách còn chừng 24 triệu bảng. Bán với giá 70 triệu bảng, khoản lãi kế toán rơi vào khoảng 40 tới 46 triệu bảng – một thương vụ đẹp lòng mọi quy định công bằng tài chính. Đây là giao dịch kinh tế của Brighton, và là giao dịch nhu cầu của Liverpool. Hai bên đang tối ưu hai thứ khác nhau, nên cùng một con số có thể vừa đắt đỏ vừa hợp lý.

Còn rủi ro nằm ở phía người mua. Liverpool đang ở thế bị động: nhu cầu thay người đã được cả nước Anh biết, thời điểm là kỳ chuyển nhượng tháng 1 – nơi người bán luôn được giá – và người bán lại là một đối thủ cùng giải, kèm theo khoản phụ phí cho sự cùng giải ấy. Cộng thêm quyền lợi hợp đồng dài hạn và không có điều khoản giải phóng, Brighton ngồi ở vị thế không phải vội. Một mục tiêu song song như Ismaila Sarr tồn tại chính vì lẽ đó.

Cần nhấn mạnh một điểm về nguồn tin, bởi tôi không bình luận trận đấu, tôi kể lại những gì trái bóng thì thầm. Bản tin gốc dùng thể ngữ hoài nghi – cầu thủ này vẫn có thể tới Liverpool, sẽ hợp với Liverpool – trong khi phần thân bài không có lời đề nghị nào cho kỳ chuyển nhượng hiện tại, không có xác nhận từ câu lạc bộ, và không có tuyên bố nào từ giám đốc thể thao hai bên. Tiêu đề là một ý kiến được viết bằng ngữ pháp của sự thật.

Thêm nữa, chi tiết Salah rời theo dạng tự do, chi tiết huấn luyện viên Andoni Iraola dẫn dắt Liverpool, chi tiết Barcola giá 123 triệu bảng, và cả cách gọi tên mùa giải đều là những mệnh đề chưa kiểm chứng được. Chúng có thể đúng về đại thể và sai về chi tiết. Người phân tích phải tách hai lớp ấy ra trước khi dùng bất cứ điều gì làm căn cứ. Không có vấn đề luật lệ nào trong hồ sơ này; không có cáo buộc công bằng tài chính, không có tranh chấp tư cách thi đấu. Rủi ro duy nhất thuộc về tri thức, không thuộc về luật.

Vậy nên câu chuyện thật của bản tin này không phải là Yankuba Minteh. Nó là nền kinh tế chuyển nhượng nội bộ của giải bóng đá Anh: một trung vệ mua 30 triệu rồi bán 70 triệu, lợi nhuận chảy về câu lạc bộ tầm trung, còn rủi ro thể thao chảy về ông lớn. Brighton sống bằng dòng chảy ấy và đã sống bằng nó nhiều năm. Liverpool đang mua một giải pháp, chứ chưa chắc mua một cầu thủ.

Tiếng vỗ tay vắng bóng, nhưng tiếng tim vẫn đập trên khán đài. Điều Liverpool cần lấp không phải một chỗ trống trong đội hình, mà một cơ chế ghi bàn đã mất. Và nếu mùa đông này họ trả 70 triệu bảng cho một cầu thủ vừa phẫu thuật cổ chân, người ta sẽ nhớ mãi không phải vì anh ta ghi bao nhiêu bàn, mà vì hành lang cỏ bên phải đã buộc họ phải trả giá như thế nào.